Değişen Erciş ya da Kaybolan Sokak Kültürü - 2

15 Haziran 2013 08:10 / 1184 kez okundu!

 

Geçen hafta Erciş’te çocukluk üzerine bir giriş yapma ve genel olarak bir çocuğun Erciş’te nasıl yaşadığı hakkında görüşlerimi açıklamıştım. Bunun devamı olarak istiyorum ki, daha fazla ayrıntılar üzerinde durayım, belki de çoğumuzun unuttuğu minik çocukluk anılarımızdan örneklerle sohbet ederek geçmişin güzelliklerini yeniden anımsama şansına sahip olabiliriz.

Latifiye Mahallesi yani bizim mahalle belki de Erciş’te yaşanılacak en güzel yerlerin başında gelir. Çünkü hem çarşı merkezine çok yakınız hem de Erciş’in en sulak alanları olan diğer mahallere yakınlığımızdan ötürü geçme alanımız oldukça genişti. Hala aynı mahallede sıra sıra evler bulunmakta, neredeyse 25-30 yıldır hiçbir değişiklik yaşanmamış. Yani bizim aile dostları, yakın komşuları içine alan bölüm neredeyse aynı.

Çocukluğumuzda en fazla zevk aldığımız anların başında mahalleler arası futbol maçları gelirdi. Bu maçlar bizim için oldukça önemli ve kazanılması halinde, diğer mahalleler üzerinde bariz bir üstünlüğümüz olurdu. Bazen galip gelir, bazen de yenilirdik. Bu maçlar bazen de kavga ile biterdi. Mahallemizdeki top aynama alanımız sokağımızdı. Özellikle kış aylarında futbol oynamanın tadı bir başka idi. Sokak aynı zamanda gece de hareketliydi. Neredeyse mahallenin tüm çocukları toplanır, gecenin geç saatlerine kadar “kupa” oyunu oynardık. Bazen de bizden büyükler bu oyunu oynar, bizler ise heyecanla onları izlerdik. Örneğin bu oyunda “ebe” olan kişi yani herkes bir yere kaçışırken kaybolanları tek tek bulup ceza almadan ortada koşturan kişi en talihsiz kişi olurdu. Çünkü aynı anda 20–30 kişi her biri bir tarafa dağılarak gecenin karanlığında kaybolurlardı. Ebe kişi ya da cezalı kişi her duvarın arkasına bakarak karanlıkta kimin görürse onun adını seslenir ve koşarak yerde bulunan küçük kavanoza ayağıyla basarak “kupa” diye bağırırdı. Tabi karanlıkta gördüğü kişi gerçek kişi olmasa, daha önce sobelediği tüm arkadaşlar bir anda serbest kalırdı. Bazen de ebe kişi aslında doğru kişiyi sobelemiştir lakin görünen kişinin yanındaki bir başka kişi birden ortaya çıkarak, ebenin yanıldığını haykırırdı ve böylece oyun geç saatlere kadar uzar giderdi. Kısaca o gece “ebe” olan kişi büyük oranda geceyi koşuşturanların peşinde bitirirdi. Ertesi gün olduğunda ise önceki gecenin kritiği yapılır, yapılan çocukça hileler, yakalanmamak için kurulan tuzaklar kahkahalar eşliğinde anlatılırdı. Belki de işin en eğlenceli tarafı kurulan tuzaklardı. Örneğin teneke konulduğu yerden alınıp yerine bir taş konulurdu. Ebe kişi tenekeden yani kupadan uzaklaşınca kuytu bir yerde saklananlardan biri koşarak tenekeye dururdu, işte o anda kahkahalar kopardı çükü teneke yerine taşa tekme atan kişi şaşkınlıktan ne yapacağını bilemezdi. Bazen de tenekenin içine kum ya da toprak doldurulurdu. Çocukluk işte… Şimdi düşününce hata olabilecek bazı şeyler bir zamanlar bizlerin eğlencesiydi.

Neredeyse her günün bir eğlenceye dönüştüğü ve yaşandığı çocukluğumuzda, şimdi o günleri sadece anımsıyoruz. Şimdi çocuklar güvensiz bir çevrede yaşamak zorunda kalıyorlar. Sosyalizasyon süreci bizim zamanımızda sokakta başlardı. Şimdi aileler sürekli çocuklarının göz önünde bulundurarak adeta çocuğun çevreden kopuk bir yaşam sürmesine neden oluyorlar. Aileler haksız mı? Tabi ki değil. Çünkü Erciş eski Erciş değil, dünyanın eski dünya olmadığı gibi.

Haftaya devam edeceğim…

İsmet Tunç
Antropolog
tuncismet@gmail.com

Son Güncelleme Tarihi: 15 Haziran 2013 08:12

 

Bu yazıyı Facebook'ta paylaşabilirsiniz:
       Facebook'ta Paylaş       
Yorumlar
Uyarı

Yorum yazabilmek için üye olmalı ve oturum açmalısınız.

Eğer sitemize üye değilseniz buraya tıklayarak hemen üye olabilirsiniz.

Eğer üye iseniz oturum açmak için buraya tıklayın.

Üye Girişi
Kullanıcı Adı:
Şifre:
Üye Ol / Şifremi Unuttum
Konuk Defteri
Üye İstatistikleri
Son Üye Weylok Azad
Toplam 367 Üye
Son Fotoğraf
NİHAT ÇAVUŞOGLU 19 Eylül Ahtamara Ayini RECEP USTA VE ÇOCUKLARI 5-18 Aralık İst. Tepe Nautilus Alış Veriş Merkezi Kenan Aşçıoğlu 19 Eylül Ahtamara Ayini Osman Kendir
Finans
Alış Satış
EUR YTL YTL
USD YTL YTL
Spiritüalist